Goed werkgeverschap in tijden van Corona, vragen en antwoorden

Het coronavirus houdt ons ook juridisch bezig. Werkgevers en werknemers zitten met een hoop vragen. Wat mag wel en wat mag niet? Wij zetten een aantal vragen met onze antwoorden op een rijtje. Staat jouw vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op. Bel 078- 6819555 of mail naar info@wpadvocaten.nl

1. Heb ik recht op mijn volledige salaris als ik thuis werk, maar minder kan doen omdat mijn kinderen niet naar de opvang of hun opa en oma kunnen?

Het coronavirus zorgt voor een unieke situatie waaraan de wetgever niet heeft gedacht. In de wet is alleen geregeld dat je in de situatie waarin je niet kunt werken vanwege een calamiteit recht hebt op verlof, het zogenaamde calamiteitenverlof. Van toepassing zou je denken, maar het calamiteitenverlof is bedoeld voor kortdurende, tijdelijke situaties. Bijvoorbeeld: je kind is plotseling ziek en op jou aangewezen voor zorg. Je hebt dan verlof totdat je iets anders geregeld hebt, waarbij je werkgever mag verwachten dat je dit, afhankelijk van je situatie, binnen een paar uur of binnen hooguit enkele dagen hebt opgelost.

Als werknemer heb je onder bepaalde voorwaarden recht op kortdurend zorgverlof. Een van die voorwaarden is dat er sprake moet zijn van noodzakelijke zorg in verband met ziekte. Als je kind niet ziek is, is daar feitelijk geen sprake van, maar je kind is wel thuis in verband met een ziekte, zodat je met een beetje goede wil gebruik zou kunnen maken van deze regeling. Per jaar heb je recht op 2 keer het aantal dagen dat je in de week werkt. Werk je fulltime time, dan kun je per jaar 10 dagen kortdurend zorgverlof opnemen. Je hebt dan recht op doorbetaling van ten minste 70 % van het loon tot een maximum van € 4769,-.  Misschien dat in je cao, als die er is,  een andere regeling staat. Als die gunstiger is dan geldt die.

Ook daarmee red je het niet in de corona crisis. Ons advies: overleg met elkaar. Misschien vindt je werkgever het niet erg dat je je uren anders indeelt en dat je werk dat overdag niet af is gekomen in je avonduren inhaalt.  Een kwestie van geven en nemen dus.

2. De overheid roept mensen op zoveel mogelijk thuis te blijven. Mijn werkgever vindt dat ik naar het werk moet komen, maar ik blijf liever voor mijn gezondheid en die van anderen thuis.

Een werkgever heeft de plicht om de werknemer een veilige en gezonde werkomgeving te bieden. Als hij dat niet kan, omdat jullie bijvoorbeeld met veel mensen in een ruimte moeten werken en jullie niet ten minste 1,5 meter afstand van elkaar kunnen nemen, dan zal hij thuiswerken moeten toestaan. Als jouw functie thuiswerken niet toelaat, moet je werkgever het loon aan jou doorbetalen. Blijf je thuis zonder overleg met je werkgever, dan hoeft deze geen loon aan je uit te betalen. Heb je zelf (milde) gezondheidsklachten, dan moet je niet het risico nemen je collega’s te besmetten en moet je thuisblijven. Je kunt dan nog steeds, als die mogelijkheid er is, thuiswerken. Ben je ziek en kun je niet werken, dan moet je dat op tijd, volgens de normale procedure, melden.

Dus: zonder overleg thuisblijven mag niet, je loopt dan het risico dat je geen loon krijgt. Je werkgever moet zorgen voor een veilige werkplek. Doet hij dat niet, dan heb je een gegronde reden om thuis te blijven. Zoveel mogelijk moet je thuiswerken. 

3. Ik kan niet thuiswerken. Kan mijn werkgever mij verplichten nu vrije dagen op te nemen?

Je werkgever kan je niet verplichten om vrije dagen of verlof op te nemen, als je echt niet thuis kunt werken en, rekening houdend met de huidige maatregelen, op kantoor/ op het bedrijf werken ook geen optie is.

4. Hoe kan ik als werkgever controleren of mijn werknemer thuis wel genoeg doet?

Je mag als werkgever van je thuiswerkende medewerker vragen om een verslag te maken van de activiteiten die hij heeft verricht. Zo houd je enige controle. Werk je met een systeem waarop de werknemer moet inloggen, dan kun je daarmee controleren in hoeverre de werknemer actief is geweest. Je dient wel de privacy van je thuiswerkende werknemer te respecteren.

5. Ik werk in de vitale sector. Wat zijn mijn rechten?

Werk je in de zorg of in een ander cruciaal beroep? Dan gelden voor jou andere regels. Je mag pas thuisblijven als je koorts hebt en klachten. Er wordt nu heel veel van je gevraagd. Ook vakantie opnemen kan nu niet als je in de zorg werkt. Jullie zijn de mensen die de maatschappij nu op de been moeten houden. Op de website van de Rijksoverheid vind je een lijst met cruciale beroepen.

6. Moet ik mijn werknemer het volledige loon betalen als hij thuis zit, maar er onvoldoende werk gedaan kan worden vanuit huis, of omdat de opdrachten teruglopen?

Helaas, dat is het risico van de werkgever. Je mag de werknemer wel redelijke opdrachten geven, zelfs als deze misschien niet tot de normale taken van de werknemer horen. Onder omstandigheden kan de werkgever wel een beroep doen op de tijdelijke noodmaatregel van de regering: de noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (NOW). Kijk daarvoor op de website van de overheid of vraag je accountant of financieel adviseur om advies.

7. Moet ik mijn werknemer ploegentoeslag of onregelmatigheidstoeslag blijven betalen als hij niet meer in ploegen of onregelmatig werkt door de corona maatregelen?

Juist in 2020 is de wet aangepast. Voor 2020 stond er in de wet dat alleen loon betaald behoefde te worden als er ook arbeid werd verricht. De werkgever heeft dit omgedraaid. De hoofdregel is nu dat de werknemer in principe aanspraak heeft op het loon, ook als niet gewerkt wordt. Dat is niet bedoeld als een heel grote wijziging. Er waren zoveel uitzonderingen dat het logischer leek het risico bij de werkgever neer te leggen. De vraag is of het onder deze omstandigheden, waarin je als werkgever minder omzet maakt, wel zo redelijk is dat je werknemer onverkort aanspraak blijft maken op de vergoedingen die alleen bedoeld zijn voor het werk dat buiten het reguliere werk omgaat en nu niet meer gedaan wordt. Als je werknemer dan helemaal niet meer werkt lijkt het ons niet de bedoeling dat deze daar onverkort voor langere tijd aanspraak op blijft maken.

8. Mag mijn werknemer afzien van zijn vakantieaanvraag omdat zijn vakantie is geannuleerd?

Een eenmaal vastgestelde vakantieperiode mag niet eenzijdig gewijzigd worden. Als werkgever kun je er een belang bij hebben dat de vakantie opgenomen blijft, bijvoorbeeld omdat er nu minder werk is. Een werkgever moet zich altijd als een goed werkgever gedragen. Hij mag dus niet onredelijk zijn. Stel je werknemer heeft vier weken vakantie opgenomen om een rondreis door Thailand te maken. Om je werkgever dan aan deze vakantieperiode te houden, lijkt ons onredelijk. Een werkgever behoort er ook op toe te zien dat de werknemer voldoende vakantie kan genieten. Alleen hele dagen thuis zitten is niet echt vakantie. Daar zal de werkgever rekening mee moeten houden.

Terug naar het overzicht